Hậu Valentine

By Lê Công:

Thơ mới sáng tác

More...

HẬU VALENTINE

By Lê Công:

HẬU VALENTINE
                    Thơ Lê Công

Người trên tivi hết nhảy múa. Chiếc vi tính
lọc cọc gõ vào đêm khuya
lạnh
một bóng người

Mái nhà tôn lộp bôp. Kết tinh
những giọt sương
ồn
tiếng xe chạy vội vã

niềm vui giấu trong chiếc điện thoại. Im lăng
nhưng ý nghĩ điên cuồng
đầu không mọc tóc

căn nhà bỗng trống vắng. Em đi
sợi tóc bay ngang mắt. Ảo ảnh
mờ mờ sương khói miền xa

ngấm sâu vào tâm thất. Tình yêu
đôi môi tuyệt xinh chớm nở. Không son
bùng lên một bản nhạc. Hoà tấu
chói chang ánh nắng đón ngày mới
LÊ CÔNG

More...

Nguyên nhân khiến khủng hoảng hạt nhân Nhật Bản thêm trầm trọng?

By Lê Công:

Nguyên nhân khiến khủng hoảng hạt nhân Nhật Bản thêm trầm trọng?

Gần một tháng sau thảm họa động đất gây sóng thần kinh hoàng hôm 11/3 tại Nhật Bản tình hình khắc phục sự cố hạt nhân tại Nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 vẫn chưa được cải thiện.

Nhật báo Yomyuri nhận định nguyên nhân khiến cuộc khủng hoảng hạt nhân Nhật Bản trở nên trầm trọng hơn chủ yếu là do nhân tố con người khi công ty Điện lực Tokyo (TEPCO) đã mắc 4 sai lầm trong việc xử lý các sự cố liên tiếp tại nhà máy này.

Nhà máy điện Fukushima I đã bị mất điện vào trưa 11/3 sau khi sóng thần tấn công khiến các lò phản ứng số 1 2 và 3 ngừng hoạt động. Nhiệt độ và áp suất bên trong các thùng chứa của các lò phản ứng số 1 2 và 3 đã bắt đầu tăng mạnh gây rắc rối cho việc bơm nước làm mát các lò phản ứng này.

Đêm 11/3 TEPCO dự định mở van để xả hơi nước có chứa các chất phóng xạ từ lò phản ứng số 1 nhằm làm giảm áp suất. Tuy nhiên kế hoạch này chỉ được thực hiện vào lúc 10g17 sáng 12-3 bốn giờ sau khi Thủ tướng Nhật Bản Naotô Kan rời Văn phòng Thủ tướng để tới thị sát nhà máy điện hạt nhân này.

alt
Nhật Bản đã tính đến phương án chôn vĩnh viễn nhà máy điện Fukushima số 1.

Giáo sư danh dự Kenzo Miya của Trường Đại học Tokyo một chuyên gia về hạt nhân cho rằng chuyến thị sát của Thủ tướng Kan đã làm chậm các kế hoạch ban đầu là mở van để giảm áp suất trong thùng áp suất của TEPCO.

Đồng quan điểm này ông Haruki Madarame Chủ tịch Ủy ban An toàn Hạt nhân (NSC) của Chính phủ nhấn mạnh rằng sự chậm trễ này đã gây ra bất lợi. Theo ông "việc xả khí tốn thời gian. Kết quả là một vài giờ đã mất trước khi bắt đầu bơm nước biển vào để làm mát lò phản ứng".

Trong khi đó Tổng Giám đốc Điều hành TEPCO Masataka Shimizu và Chủ tịch TEPCO Tsunehisa Katsumata lại đang có các chuyến công tác vào ngày 11/3. Họ chỉ có thể trở về Tokyo vào ngày 12-3. Sự vắng mặt của hai quan chức quản lý hàng đầu của TEPCO có thể đã dẫn tới sự trì hoãn trong việc đối phó với cuộc khủng hoảng trong giai đoạn đầu.

Người ta cũng cho rằng việc bơm nước biển làm mát lõi lò phản ứng chỉ có hiệu quả hạn chế. Do nước biển có chứa nhiều tạp chất và việc sử dụng nước biển để làm mát sẽ gây hư hại các lò phản ứng. TEPCO phải cân nhắc khả năng dỡ bỏ các lò phản ứng này và như vậy sẽ phải phá hủy các tài sản năng lượng có giá trị.

TEPCO đã miễn cưỡng sử dụng nước biển vì họ lo ngại rằng nó sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động đầu tư trong dài hạn tại nhà máy này.

Một nhân tố khác gây phức tạp quá trình xử lý khủng hoảng là phản ứng chậm trễ của TEPCO trong việc làm mát các bể chứa tạm thời các thanh nhiên liệu đã qua sử dụng. Mặc dù nhiệt lượng sinh ra bởi các thanh nhiên liệu trong bể chứa này ít hơn so với nhiên liệu hạt nhân trong lõi lò phản ứng nhưng vấn đề trọng tâm ở đây là: Nếu các thanh nhiên liệu bị trơ ra khi mực nước làm mát giảm chúng sẽ bị hư hại do quá nóng.

Các bể chứa thanh nhiên liệu đã qua sử dụng thậm chí còn nguy hiểm hơn bởi vì chúng có thể dễ dàng phát thải các chất phóng xạ do không được chứa trong một cấu trúc chặt chẽ như lò phản ứng.

Ngoài ra TEPCO cũng bị chỉ trích vì chậm công bố thông tin và liên tục đưa ra các thông báo không nhất quán về các vấn đề tại Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima số I. Thất bại trong việc tiếp nhận và chuyển thông tin về những diễn biến quan trọng tại nhà máy này một phần là do hệ thống thông tin liên lạc nội bộ của TEPCO yếu kém gây ảnh hưởng lớn đến việc trao đổi thông tin trong nội bộ công ty.


Theo Đất Việt

Lời bình: Thảm hoạ Chernobyl cũng có nguyên nhân từ con người.

More...

MỨC PHÓNG XẠ NÀO THÌ NGUY HIỂM

By Lê Công:

MỨC PHÓNG XẠ NÀO THÌ NGUY HIỂM

Qua những câu hỏi của bạn bè Việt nam ở Nhật lo lắng về mối nguy hiểm phóng xạ từ Nhà máy điện Fukushima. Lê Công sẽ lần lượt giới thiệu các Entry nói về vấn đề này của các tổ chức Quốc tế để bạn tìm hiểu.

Trước sự thừa nhận mối nguy hại do bức xạ gây ra ngày càng tăng Đại hội quốc tế về Bức xạ lần 2 năm 1928 đã thành lập Ủy ban Quốc tế về An toàn Bức xạ(ICRP) nhằm đưa ra tiêu chuẩn về mức liều cho phép. Một năm sau Hội đồng Quốc gia về An toàn và Đo đạc Bức xạ ở Hoa kỳ (NCRP) được thành lập để đảm trách những công việc quốc nội mà trên bình diện quốc tế do ICRP đảm trách. Năm 1964 Quốc hội Hoa kỳ đã thông qua bản hiến chương liên bang trong đó NCRP là một tổ chức khoa học độc lập không thuộc sự kiểm soát của chính phủ.http://thudoitc.vn/news/chi-tiet/images/images/detail_3_2011/Nhung_vung_nao_bi_anh_huong_khi_loi_hat_nhan_tan_chay__0.jpg

Biển báo phóng xạ.

Mãi đến năm 1970 Hội đồng Bức xạ Liên bang (FRC) đã chính thức thông qua đạo luật của chính phủ Hoa kỳ liên quan đến mức liều cho phép. Hội đồng này được thành lập để tham vấn cho Tổng thống trong các vấn đề bức xạ trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe co người. Hội đồng bao gồm các Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp; Thương mại; Quốc phòng; Y tế Giáo dục và Phúc lợi xã hội; Lao động và Chủ tịch Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Quốc gia cùng với một nhân viên kỹ thuật. Cũng trong năm 1970 nhiệm vụ và nhân sự của Hội đồng được chuyển sang một tổ chức khác vừa mới được thành lập đó là tổ chức Bảo vệ Môi trường (EPA). Các tiêu chuẩn về mức liều do EPA khuyến cáo trước đó là FRC được gọi là Chỉ dẫn An toàn Bức xạ(RPG). Chỉ dẫn sẽ có hiệu lực sau khi Tổng thống phê duyệt. Tất cả các tổ chức thuộc chính phủ phải tuân theo chỉ dẫn đó. Luật lệ mà cơ quan điều luật hạt nhân áp dụng cho các cá nhân và cơ sở được cấp phép phải phù hợp với Chỉ dẫn An toàn Bức xạ. Hầu hết các quốc gia kể cả Hoa kỳ đều dựa trên khuyến cáo ICRP để soạn thảo luật lệ an toàn bức xạ.

Chính vì vậy các tiêu chuẩn ICRP NRCP và EPA thường không hoàn toàn giống nhau. Hơn nữa các tiêu chuẩn này liên tục được sửa đổi do số lượng quốc gia thành viên thay đổi cũng như việc phát hiện thêm các ảnh hưởng sinh học do bức xạ gây ra. Tuy nhiên các tổ chức soạn thảo tiêu chuẩn phải dựa trên các qui luật cơ bản về chiếu xạ sau đây:

a)     Bất kỳ mức liều nào đều có thể gây nguy hiểm do đó không có trường hợp chiếu xạ nào được luận chứng trừ phi nhận thức rõ được ích lợi của nó.

b)    Giảm thiểu sự chiếu xạ đến mức thấp có thể (ALARA) cũng cần tính đến các yếu tố khác như tình trạng công nghệ ích lợi và nguy hại của từng trường hợp chiếu xạ cũng như các yếu tố kinh tế xã hội khác. Quan niệm ALARA cũng được áp dụng đối với ô nhiễm phóng xạ từ nhà máy điện hạt nhân (xem phần 11.9).

c)     Mức liều cá nhân phải chịu không vượt quá giá trị khuyến cáo. Nhiều năm trước đây liều giới hạn được gọi là liều cho phép cực đại (MPD). Gần đây ICRP sử dụng thuật ngữ liều giới hạn thay cho liều cho phép cực đại. Cả FRC và EPA đều sử dụng tiêu chuẩn chỉ dẫn an toàn bức xạ thay cho liều cho phép cực đại(MPD).

NCRP: từ năm 1929 đến 1946 NCRP có tên là Ủy ban tham vấn về An toàn tia X và Radi. Từ 1946 đến 1956 đổi thành Ủy ban Quốc gia về An toàn Bức xạ. Từ năm 1956 đến 1965 có tên là Ủy ban Quốc gia về An toàn và Đo đạc Bức xạ. Từ 1965 cho đến nay là Hội đồng Quốc gia về An toàn và Đo đạc Bức xạ.

 

Mặc dù chưa có bằng chứng rõ ràng về nguy cơ do mức liều thấp gây ra tuy nhiên các nhà khoa học vẫn ngần ngại khi thừa nhận là hoàn toàn không nguy hại. Để giải quyết vấn đề này các tổ chức soạn thảo tiêu chuẩn tạm thời thừa nhận các vấn đề sau:

a)     Có mối liên hệ tuyến tính giữa liều và hiệu ứng bức xạ ở mức thấp từ 0 cho đến vài trăm rad.

b)    Không có một ngưỡng liều mà lớn hơn thì hiệu ứng xảy ra còn thấp hơn thì không.

c)     Các liều thấp cho dù ở mức nào đều đóng góp thêm vào tổng liều của một cơ quan.

d)    Không có hiện tượng phục hồi sinh học từ các hiệu ứng bức xạ ở mức liều thấp.

(CÒN TIẾP)

More...

CẬP NHẬT RÒ RĨ PHÓNG XẠ TỪ NHÀ MÁY ĐIỆN HẠT NHÂN FUKUSHIMA

By Lê Công:

CẬP NHẬT RÒ RĨ PHÓNG XẠ TỪ NHÀ MÁY ĐIỆN HẠT NHÂN FUKUSHIMA

Nhật Bản: Cân nhắc việc chôn vùi Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima Dai-i-chi
13:00:00 19/03/2011 cập nhật cách đây 29 phút
 
Bất chấp nỗ lực nối lại điện cho các hệ thống làm mát và phun thêm nước vào nhiên liệu hạt nhân bị quá nóng sáng 18/3 khói trắng vẫn bốc lên từ lò phản ứng số 2 của Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima Dai-i-chi.

Các chuyên gia hạt nhân không loại trừ khả năng hơi phóng xạ từ bể chứa đi qua khu vực chứa thanh nhiên liệu hạt nhân đã theo khói trắng bay ra bên ngoài. Theo tính toán của nhiều nhà phân tích Mỹ châu Âu Nhật Bản còn 24 tiếng đồng hồ để xử lý triệt để sự cố tại nhà máy hạt nhân.

Nếu không chính phủ Nhật Bản sẽ tính đến kế sách cuối cùng là đổ cát chôn vùi hoàn toàn nhà máy Fukushima Dai-i-chi để hạn chế tối đa lượng phóng xạ bị rò rỉ.

Chủ nhật 13-3

16 giờ 49 phút: Tổng Thư ký Văn phòng Chính phủ Nhật thông báo đã xảy ra một vụ nổ và rò rỉ phóng xạ ở lò phản ứng Fukushima. Bản đồ trên đây cho thấy 18 Trung tâm hạt nhân của Nhật trong đó có 55 lò phản ứng đối diện với nguy cơ động đất. Các nhà máy điện Fukushima Daiichi Fukushima Daini Tokai hiện đã đóng của. Nhà máy Onagawa đang bị hư hỏng nặng.

Thứ hai 14-3

9g05 giờ VN (11 giờ 5 phút giờ địa phương sáng thứ hai 14-3-2011): Vụ nổ mới ở lò phản ứng số 3 thuộc nhà máy Fukushima số 1 (Nhật Bản) đã xảy ra - báo cáo của TEPCO. Ít có khả năng phóng xạ rò rỉ với mức độ lớn vì đây là nổ khí hydro Chánh văn phòng Chính phủ Nhật tuyên bố. Một sự cố khác cũng đã xảy ra trong đêm rạng sáng thứ hai 14-3 ở Irabaki cách thủ đô Tokyo 120 km về phía Bắc. Một bơm của hệ thống làm lạnh ở lò số 2 ngừng hoạt động. Nhà máy Tokai nơi có lò phản ứng này đã từng gặp sự cố năm 1999. Thủ tướng Naoto Kan với vẻ buồn rầu đánh giá: Địa chấn và các hậu quả của nó như sóng thần sự cố hạt nhân là khủng hoảng nghiêm trọng nhất của Nhật từ sau thế chiến thứ hai. Nhưng ông nhấn mạnh không có gì để cho rằng đây là một vụ Tchernobyl mới. Gần 2.000 căn hộ ở phái Bắc Nhật mất điện trong khi vẫn còn mùa đông 1 4 triệu dân không có nước ngọt. 8 giờ: Một cơn địa chấn mới 5 8 độ Richter (theo Viện Địa Vật lý Mỹ USGS) đã xảy ra ở Nhật tâm chấn nằm ở đáy biển cách thủ đô 150 km về phía Đông Bắc.

Thứ tư 16-3

0g31: Nhân viên của NM Fukushima được di tản vì phóng xạ gia tăng đột ngột Chánh Văn Phòng Nội các Yukio Edano nói: Đây là biện pháp tạm thời. Theo một chuyên viên an toàn hạt nhân thì lệnh rút này đã được ban ra từ 8g40 sáng giờ VN (10g40 giờ địa phương). 16g10: Trực thăng triển khai việc rót nước vào lò nhưng mọi nỗ lực thất bại bởi phóng xạ rất cao. Người phát ngôn của Bộ năng lượng Nhật nói: Chúng tôi biết cách chiến đấu với việc cháy rừng nhưng hoàn toàn không có kinh nghiệm với một nhà máy điện nguyên tử. Dù sao đây là tình trạng khẩn cấp chúng tôi vẫn phải thử.

17g15: Bể chứa các thanh nhiên liệu ở lò số 4 trở thành điểm nóng bỏng. Nguy cơ thải phóng xạ vào khí quyển là hiện thực không xa đó là đánh giá của Cơ quan An toàn Hạt nhân Pháp. 18g30: Chính phủ Nhật cho lệnh dung xe bồn và vòi phun để tưới nước vào lò số 4 của NM Fukushima- Nguồn tin của NHK. 21g45: Ủy viên phụ trách năng lượng của Liên minh Châu Âu Gunther Oettinger cho rằng tình hình của nhà máy Fukushima đã nằm ngoài vòng kiểm soát và đề cập đến từ "thảm họa thật sự". Thứ ba 15-3 22g07 giờ VN: Tổng Công ty Điên lực Nhật Bản Tepco cam kết dùng trực thăng đổ nước vào hồ chứa của lò phản ứng số 4 để làm mát các thanh niên liệu.

Thứ tư 16-3

21g30: Lần đầu tiên Đài truyền hình NHK phát đi bản tin khí tượng đặc biệt về độ phóng xạ microsievert Tokyo có tỉ lệ bất thường cao nhất. Trước đó tại cuộc họp của Ủy ban Đối phó Tình trạng Khẩn cấp của Chính phủ Thủ tướng Kan chỉ thị Bộ Khoa học cùng với Cảnh sát và Lực lượng Phòng vệ hãy đo chính xác mức độ phóng xạ. Sau đó ông ra lệnh cho Bộ Kinh tế Thương mại và Công nghiệp tổng hợp các dữ liệu này để báo cho quần chúng tin tức chính xác về mức an toàn và không an toàn (NHK). 21g45: Ủy viên phụ trách năng lượng của Liên minh Châu Âu Gunther Oettinger cho rằng tình hình của nhà máy Fukushima đã nằm ngoài vòng kiểm soát và đề cập đến từ "thảm họa thật sự".

Thứ năm 17-3

1g50:Cơ quan Điều phối Năng lượng Hạt nhân Mỹ cho biết hồ chứa của lò phản ứng số 4 đã cạn điều này làm cho bức xạ tăng lên cực kỳ cao 9g 40: Trực thăng bắt đầu đổ nước vào hai nhà máy số 3 và4 hơn 30.000 lít nước đã được tưới. 17g38: Việc sử dụng xe bồn với súng phun nước không thể thực hiện vì bức xạ tăng cao theo NHK. Trước đó kết quả dùng trực thăng cũng không đạt yêu cầu. Người dân Nhật nhất là ở Tokyo vẫn bình tĩnh và kỷ luật một cách đáng ngạc nhiên trong hoàn cảnh kinh hoàng như thé. Họ sẵn sàng chờ hướng dẫn của Chính phủ.

Thứ sáu 18/03/2011

07:14:44. Ông Lars-Erik De Geer Giám đốc Viện Nghiên cứu Quốc phòng Thụy Điển ngày 17/3 đã trích dẫn những số liệu thu thập được cho biết các chất phóng xạ đang lan về phía Bắc Mỹ và nếu gió đổi chiều những chất này có thể bay cả sang châu Âu. Tuy nhiên ông Lars-Erik De Geer cũng khẳng định rằng các chất phóng xạ bị rò rỉ ra không gây hại tới sức khỏe của con người.

(phụ lục)

Điện hạt nhân – “Con dao hai lưỡi”

Bản in ấn Email
Cỡ chữ
(Tamnhin.net) - Ô nhiễm môi trường và giá xăng dầu thế giới tăng cao thời gian qua đã khiến nhiều nước chuyển sang phát triển điện hạt nhân mặc dù nó đòi hỏi có trình độ khoa học kỹ thuật cao và tiềm ẩn khá nhiều rủi ro.

 

alt
Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi
Hầu hết dư luận đều cho rằng đây là nguồn năng lượng có tương lai trên thế giới. Thị trường điện hạt nhân thế giới hiện có giá trị tới 500 tỉ USD. Các nước công nghiệp tiên tiến đều muốn tranh giành một phần miếng bánh này đặc biệt là Mỹ - nước đứng đầu thế giới với 104 lò phản ứng hạt nhân và điện hạt nhân chiếm tới 20% tổng sản lượng điện trong nước.

Việc bốn lò phản ứng của Nhà máy điện Fukushima Daiichi của Nhật Bản - một nhà máy được coi là có kỹ thuật hiện đại và an toàn nhất - lần lượt bị nổ do động đất và sóng thần làm ô nhiễm phóng xạ lan đi trên diện rộng khiến các nước đều lo ngại và đặt câu hỏi về điện hạt nhân.

Tờ “Daily Telegraph” của Australia ngày 16/3 cho biết dân chúng Mỹ đang lo ngại phóng xạ của nhà máy Fukushima có thể lan sang miền tây nước Mỹ. Phản ứng trước mối lo sợ này Tổng thống Obama trấn an rằng phóng xạ của nhà máy Fukushima sẽ không lan tới Hawaii chứ nói gì đến miền tây nước Mỹ. Ông nói: “Từ bài học của Nhật Bản tôi đã lệnh cho Cơ quan an toàn năng lượng hạt nhân lập tức nâng cấp độ an toàn các nhà máy điện để có khả năng chống được động đất”. Ông cho biết Mỹ đã tiến hành nâng cấp độ an toàn của các nhà máy điện hạt nhân.

Năm 1979 nhà máy điện hạt nhân “Three Mile Island” của Mỹ từng có sự cố rò rỉ phóng xạ nên Mỹ rất nhạy cảm với vấn đề này.

Theo hãng Kyodo của Nhật Bản   trong cuộc họp khẩn cấp vừa qua các nước thành viên Liên minh Châu Âu (EU) đều nhất trí tiến hành kiểm tra mức độ an toàn của 150 lò phản ứng hạt nhân trên lãnh thổ EU. Chính phủ Thụy Sĩ ngày 15/3 cho biết đã ngừng kế hoạch thay thế nhà máy điện đã hoạt động lâu năm để kiểm tra an toàn chỉ thay thế khi nào biện pháp an toàn đã được kiểm định. Thủ tướng Angela Merkel cho biết chính phủ Đức hoãn kế hoạch thay thế 17 lò phản ứng hạt nhân đã hoạt động hai chục năm để kiểm tra và nâng cấp các biện pháp đảm bảo an toàn trong đó ngừng hoạt động hai lò vận hành lâu năm nhất.

Bộ trưởng môi trường của Anh Chris Huhne nói rút kinh nghiệm từ bài học Nhật Bản chính phủ Anh phải nhanh chóng có kế hoạch kiểm tra an toàn các nhà máy điện hạt nhân nhất là số nhà máy dự kiến đưa vào vận hành năm 2020.

Tiến sĩ Paul Dorfman chuyên viên nghiên cứu của Công ty Rowntree Charitable Trust nói việc nước Anh đang có kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân cỡ lớn bên bờ biển đồng nghĩa với việc không bao giờ đảm bảo được tuyệt đối an toàn khi  bão tố sóng thần và các thiên tai khác xảy ra. Đây là điều lo ngại nhất của dân chúng hiện nay.

Tại Ấn Độ Thủ tướng Manmohan Singh đã ra lệnh kiểm tra lại toàn bộ thiết bị đảm bảo an toàn của tất cả nhà máy điện hạt nhân để không xảy ra sự cố như ở nhà máy điện Fukushima. Trung Quốc cũng ra lệnh kiểm tra mức độ an toàn của tất cả các nhà máy điện nhất là nhà máy điện hạt nhân Đại Á Tần Xuyên nằm trên bờ biển gần với Nhật Bản.

Với bài học Chernobyl năm 1988 Nga cũng đã tiến hành kiểm tra lại các lò phản ứng hạt nhân và mức độ ô nhiễm xạ ở khu vực Viễn Đông.

Dư luận cho rằng điện hạt nhân là con dao hai lưỡi. Một mặt điện hạt nhân giúp đảm bảo môi trường trong sạch giá thành hạ nhưng khi sự cố xảy ra nó  lại tỏ ra vô cùng  tai hại không chí đối với một nước một khu vực mà còn đối với cả thế giới.


Kiều Tỉnh(Báo Tầm nhìn .net)

More...

TRẢ LỜI NHẬT CÓ XẢY RA THẢM HOẠ HẠT NHÂN?

By Lê Công:

TRẢ LỜI NHẬT CÓ XẢY RA THẢM HOẠ HẠT NHÂN?

Nổ tại lò phản ứng số 3 ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima I. Ảnh: AFP.

Nổ tại lò phản ứng số 3 ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima I. Ảnh: AFP.

Diễn biến vụ nổ ở nhà máy điện hạt nhân tại tỉnh Fukushima sáng nay. Ảnh: AFP. 
Tôi định chấp bút bài này thì bạn tôi nhà báo Nguyễn Hàng Tình cho biết chiều nay Thầy tôi xếp tôi GS- TS Phạm Duy Hiển có viết một bài nói rất kỹ về vấn đề Nhật có xãy ra Thảm hoạ Hạt nhân như Chénobbiill hay không? Tôi xin Post bài này trước khi chuẩn bị một bài cho câu hỏi trên. (Lê Công - Nguyên kỹ sư an toàn phóng xạ- Viện Nghiên cứu Hạt nhân)

Điện hạt nhân ở Nhật - họa vô đơn chí

TẢnh do vệ tinh chụp quang cảnh nhà máy Fukushima I hôm 14/3. Ảnh: AFP.

Ảnh do vệ tinh chụp quang cảnh nhà máy Fukushima I hôm 14/3. Ảnh: AFP.T

- Nhiều bạn đọc muốn rõ nguyên nhân cơ chế gây nổ ở nhà máy điện hạt nhân tại Nhật Bản cũng như giải pháp cứu nhà máy có bảo đảm an toàn. Bài viết dưới đây của GS Phạm Duy Hiển chuyên gia vật lý hạt nhân sẽ giải đáp những thắc mắc vừa nêu.



alt
Sơ đồ hoạt động của một lò phản ứng hạt nhân - Đồ họa: NHƯ KHANH

Trận động đất 9 độ Richter lúc 15g chiều 11-3 khiến các nhà máy điện hạt nhân trên đất Nhật tự động dập lò chấm dứt tức khắc phản ứng dây chuyền bên trong các lõi lò phản ứng.

Nhưng các lõi lò vẫn còn rất nóng bởi nhiệt tỏa ra do bức xạ gamma từ vô số mảnh vỡ phân hạch được tích lũy nhiều năm bên trong các bó nhiên liệu. Nếu không kịp thời tải lượng nhiệt này đi (bằng 6% công suất lò) các bó nhiên liệu sẽ bị nóng chảy chất phóng xạ sẽ thoát ra nước tuần hoàn vốn được dùng để tải nhiệt và làm chậm nơtron khi lò hoạt động bình thường.

Nhưng đây chưa phải là trạm dừng chân cuối cùng của các chất phóng xạ. Tuy làm bằng thép không gỉ rất dày nhưng nếu thùng lò nền móng bên dưới và các đường ống dẫn ra bên ngoài bị nứt hoặc hư hại do động đất chất phóng xạ sẽ thoát ra ngoài nhà lò và từ đó tiếp tục hành trình ra môi trường khí và nước gây ô nhiễm phóng xạ cả khu vực xung quanh. Liên tiếp bốn ngày qua cả nước Nhật phải vật lộn với những con quái vật ấy để bắt nó phải nằm yên tại trạm dừng chân thứ nhất.

Các lò nước sôi hoạt động ra sao?

Để cảm nhận được việc này khó khăn dường nào ta nên tìm hiểu qua nguyên tắc hoạt động của các lò nước sôi (BWR) khá phổ biến ở Nhật và đang bị trận động đất quật ngã trong mấy ngày qua (xem sơ đồ).

Lõi lò gồm các bó nhiên liệu (2) và thanh điều khiển (3) được tải nhiệt và làm chậm nơtron bằng nước nguyên chất sôi ở 2850C dưới áp suất 75 atm nhờ hệ thống tuần hoàn (5). Hơi nước (4) sau khi qua hệ thống tuôcbin (6 7) được ngưng tụ (8) để từ đó quay lại vòng tuần hoàn làm nguội lõi lò. Bộ phận ngưng hơi cần phải được làm nguội (11) nhưng bằng nước thường.

Nguyên lý an toàn của các lò phản ứng là làm sao các chất phóng xạ được nhốt chặt bằng nhiều lớp tường thành kiên cố nếu lớp trước bị chọc thủng thì còn lớp sau. Lớp thứ nhất là vỏ bọc các bó nhiên liệu (2). Nếu bức tường thành này bị thủng chất phóng xạ sẽ thoát ra bên ngoài nhưng sẽ bị nhốt lại bên trong bức tường thành thứ hai đó là thùng lò bằng thép không gỉ (1) đủ dày để chống chịu áp lực và nhiệt độ cao.

Nhà lò chứa thùng lò và hệ thống tuôcbin máy phát (xem sơ đồ) có thể xem là bức tường thành thứ ba. Khi lò hoạt động nước và hơi bị nơtron kích hoạt trở nên phóng xạ do đó nhà lò và đặc biệt hệ thống tuôcbin phải có tường bêtông đủ dày (12) để cản xạ.

“Ông lão” Fukushima và sóng thần!

alt
Bấm vào đây xem hình ảnh lớn hơn

Nhà máy điện hạt nhân Fukushima 1 gồm sáu lò nước sôi trong đó chỉ có ba lò 1 2 và 3 đang hoạt động trước khi động đất xảy ra. Lò thứ nhất công suất 440MW là một “ông lão” đang có kế hoạch nghỉ hưu vào tháng tư này sau 40 năm hoạt động. Nhưng nó vừa bị quật ngã nặng nhất. Động đất và mất điện lưới đã đánh gục hoàn toàn hệ thống bơm tải nhiệt và cả hệ thống làm nguội khi có sự cố. Các nhân viên vận hành lúc này phải nghĩ đến máy diesel dự phòng.

Nhưng họa vô đơn chí! Con đê chắn kiên cố phía bờ biển bị sóng thần phá vỡ nước biển tràn vào làm ngập gian nhà chứa máy diesel nó chỉ chạy được chưa đầy một giờ rồi lịm hẳn. Nhà máy còn có hệ thống ăcquy dự phòng nhưng chỉ đủ điện cho các hệ thống điều khiển và chiếu sáng hạn chế. Máy phát điện lưu động được điều đến trong vòng 13 giờ sau đó nhưng không kết nối được vào các thiết bị của nhà máy bởi tầng hầm chứa các tủ điện bị ngập nước do sóng thần.

Lúc này bên trong thùng lò nước tiếp tục sôi nhưng hệ thống ngưng hơi và bơm nước không hoạt động khiến hơi cứ đầy lên áp suất hơi bên trong thùng lò tăng cao mà pha nước lại vơi nhanh làm nhiệt độ các bó nhiên liệu tăng cao do chúng bị phơi trơ ra khỏi mặt nước. Phải kiềm chế quá trình này nếu không toàn lõi lò sẽ tan chảy một hiện tượng được xem như cơn ác mộng kinh hoàng nhất đối với những ai quản lý lò hạt nhân.

Chỉ còn cách xì bớt hơi ra nhà lò để giảm áp suất bên trong thùng lò đồng thời dùng bơm cứu hỏa công cụ cuối cùng khả dĩ lúc này để bơm nước biển vào thùng lò làm nguội các bó nhiên liệu. Axit bôric được pha vào nước biển để hấp thụ nơtron phòng khi phản ứng dây chuyền xảy ra.

Quyết định táo bạo

Quyết định này là một sự đánh đổi táo bạo. Bơm nước biển vào lò chẳng khác nào khai tử lò phản ứng bởi clor sẽ làm mọi thứ bên trong gỉ rất nhanh. Nhưng đổi mạng sống của một “ông lão về hưu” để tránh thảm họa cho nhiều người xem ra còn “dễ quyết” hơn là làm cho các nhân viên vận hành và dân chúng bên ngoài bị nhiễm xạ khi xì hơi nước có chứa phóng xạ ra nhà lò. (Thật ra chôn cất cái xác lò này không đơn giản nhưng việc này rồi sẽ hạ hồi phân giải).

Sáng 12-3 mức phóng xạ trong nhà chứa máy tuôcbin lên quá cao buộc lãnh đạo nhà máy phải cho xì tiếp ra môi trường. Mức phóng xạ đo được ở cổng nhà máy đã tăng lên hơn mười lần sau 40 phút trước đó nhà chức trách đã phải phát lệnh di tản dân chúng khẩn cấp. Lúc này thông tin đáng chú ý nhất là phát hiện thấy hai sản phẩm phân hạch trong không khí xung quanh khu vực lò đồng vị xêsi (Cs-137 Cs-134) và iôt (I-131).

Vậy là vỏ bọc nhiên liệu đã bị hỏng. Lõi lò đã tan chảy một phần. Nhà chức trách bắt đầu phân phát muối kali iôt để giảm nguy cơ iôt phóng xạ xâm nhập vào tuyến giáp. Máy bay trực thăng của quân đội Mỹ lượn cách nhà máy 60 dặm phát hiện xêsi phóng xạ nhận được lệnh quay trở về ngay căn cứ để tẩy xạ.

Các hãng thông tấn cảnh báo tính độc hại của xêsi phóng xạ. Thật ra ngoài xêsi phóng xạ còn nhiều sản phẩm phân hạch khác độc hại hơn như stronxi (Sr-92) song không dễ phát hiện như xêsi và iôt. Cả xêsi và stronxi đều sống rất lâu sau 30 năm chỉ phân hủy một nửa.

Lúc 3 giờ chiều 12-3 một vụ nổ đã xảy ra sự kiện không nằm ngoài dự đoán của các chuyên gia ngoài cuộc theo dõi trên truyền hình. Vụ nổ đã làm tung mái nhà lò do khí hydro xì ra từ bên trong thùng lò kết hợp với ôxy trong không khí. Vụ nổ đã cung cấp thêm một minh chứng nữa cho thấy vỏ bọc nhiên liệu làm bằng hợp kim zircalo đã bị thủng do ziacon (Zr) phản ứng với nước ở nhiệt độ rất cao.

Phản ứng này tạo ra khí hydro bên trong thùng lò. Vụ nổ càng làm tăng thêm lượng chất phóng xạ tung ra môi trường. Còn nhớ kịch bản tương tự đã xảy ra ở Chernobyl cách đây gần đúng 25 năm khi đó một vụ nổ khí hydro đã xảy ra trước khi toàn lõi lò bị nổ gieo rắc chất phóng xạ khắp Bắc bán cầu. May ra chuyện tồi tệ này dường như không lặp lại ở đây. Có vẻ như lò số 1 chưa bị tan chảy hoàn toàn.

 alt Cảnh tượng lò phản ứng số 1 của nhà máy điện hạt nhân Fukushima I sau vụ nổ chiều 12/3. Mái và các bức tường bao quanh lò bị thổi bay chỉ còn lại khung sắt. Ảnh: AP.

GS PHẠM DUY HIỂN
(nguyên viện trưởng Viện Nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt)

alt Cảnh tượng lò phản ứng số 1 của nhà máy điện hạt nhân Fukushima I sau vụ nổ chiều 12/3. Mái và các bức tường bao quanh lò bị thổi bay chỉ còn lại khung sắt. Ảnh: AP.

More...

LÀM GÌ KHI CÓ NGUY CƠ THẢM HOẠ HẠT NHÂN

By Lê Công:

BIỆN PHÁP TỰ BẢO VỆ MÌNH KHỎI PHÓNG XẠ.

Mấy ngày nay cả thế giới lo lắng về một nguy cơ thảm hoạ Hạt nhân tại Nhật Bản. Nhiều cuộc điện thoại gọi cho tôi hỏi về nguy cơ có thể nổ lò phản ứng hạt nhân ở Fukushima không? Chính phủ Nhật có bưng bít thông tin hay không?

Tôi phải liên tục cập nhật thông tin để trả lời bạn bè.

Theo TPO - Nồng độ phóng xạ không ngừng tăng cao tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 buộc các công nhân còn lại ở nhà máy này phải di dời ngừng mọi hoạt động vận hành phát ngôn viên của Chính phủ Nhật Bản hôm nay 16 - 3 cho biết.

Khói trắng bốc lên tại nhà máy hạt nhân của Nhật Bản
Khói trắng bốc lên tại nhà máy hạt nhân của Nhật Bản.

Phát ngôn viên đã công bố đề nghị toàn bộ nhân viên rút khỏi nhà máy sau khi khói xuất hiện từ lò phản ứng số 3 được cho là vỏ chứa lò đã bị hư hỏng hoàn toàn. Đầu sáng nay một vụ cháy nữa lại ập đến lò phản ứng số 4 là vụ nổ thứ hai trong hai ngày liên tiếp.

Trong sáng nay Chánh văn phòng Nội các Nhật Yukio Edano cho hay các công nhân tại nhà máy Fukushima đã được sơ tán hoàn toàn sau khi phát hiện nồng độ phóng xạ tăng. Được biết khoảng 50 nhân viên ở lại nhà máy điện Fukushima cố gắng ổn định bốn lò phản ứng.

Nguyên nhân xuất hiện những cột khói bay lên từ lò phản ứng số bốn có thể do hơi nước bốc lên khiến mức phóng xạ càng tăng cao cũng như lan nhanh ra khu vực xung quanh.

Cũng theo ông Edano Chánh văn phòng Nội các Nhật Yukio Edano cho biết thêm hiện tại lượng phóng xạ đang giảm từ 1.000 millisieverts vào sáng sớm hôm nay xuống còn từ 600 tới 800. Nhưng mức phóng xạ này vẫn cao vượt mức trung bình cho phép.

Bắt đầu di tản Người Nhật không còn giữ được bình tĩnh ?
16/03/2011 12:17:18

alt

Hàng nghìn người đã bắt đầu chạy khỏi khu vực rò rỉ phóng xạ họ đang nghi ngờ về sự thật mà chính phủ Nhật đang che giấu.


Bắt đầu từ đêm qua hàng trăm phương tiện kéo nhau tháo chạy khỏi Fukushima nơi có mức phóng xạ rò rì ngày càng tăng vượt mức kiểm soát. "Chúng tôi biết thời điểm đó sắp đến rất gần rồi nhưng họ cứ liên tục nhắc đi nhắc lại với chúng tôi rằng vẫn an toàn an toàn an toàn" Fumiko Watanabe - một cụ ông 70 tuổi nghẹ